රාත්‍රී ආහාරය ගත් පසු ආපහුත් කන්න හිතෙනවාද? රූපවාහිනිය නරඹන අතරතුර කෙටි ආහාරයක් ගන්නවාද? එහෙමත් නැත්නම් නින්දට යන්න කලින් බඩගින්නට යමක් කෑම ඔබේ පුරුද්දක්ද?

අපි බොහෝ දෙනෙක් එදිනෙදා ජීවිතයේදී මේ වගේ පුරුදුවලට හුරු වී සිටිනවා. නමුත් රාත්‍රියේ ප්‍රමාද වී ආහාර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණක් අලුත් පර්යේෂණයකින් හෙළි වී තිබෙනවා.

Clinical Gastroenterology and Hepatology සඟරාවේ 2026 ඔක්තෝබර් 9 වැනිදා අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පළ වූ අධ්‍යයනයකට අනුව, රාත්‍රී ආහාරයෙන් පසුව හෝ නින්දට යාමෙන් පසුව ආහාර ගැනීම, අක්මාවේ මේදය අසාමාන්‍ය ලෙස තැන්පත් වීම හා සම්බන්ධ අක්මා රෝගයක් වන MASLD සහ අක්මාවේ සිරෝසිස් රෝගය අලුතින් ඇතිවීමේ ඉහළ අවදානමක් සමඟ සම්බන්ධ වී තිබෙනවා.

වසර 16ක පමණ කාලයක් අධ්‍යයනය කළ පර්යේෂකයෝ

මෙම අධ්‍යයනය සඳහා සහභාගි වූ 199,155 දෙනකුගේ දත්ත විශ්ලේෂණය කර තිබෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් වසර 16ක පමණ කාලයක් ඔවුන් නිරීක්ෂණය කර ඇති අතර, එම කාලය තුළ අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීම හා සම්බන්ධ රෝගී අවස්ථා 4,492ක් සහ සිරෝසිස් රෝගී අවස්ථා 315ක් වාර්තා වී තිබෙනවා.

පර්යේෂකයන්ගේ විශ්ලේෂණයට අනුව, රාත්‍රියේ ප්‍රමාද වී ආහාර ගැනීමේ පුරුද්ද ඇති අය අතර මෙම රෝග දෙකම අලුතින් හඳුනාගැනීමේ අවදානම ඉහළ මට්ටමක පැවතුණා.

කෙසේ වෙතත්, මෙහිදී වැදගත් කරුණක් තිබෙනවා. මෙම අධ්‍යයනයෙන් හෙළි වී ඇත්තේ රාත්‍රියේ ආහාර ගැනීම සහ අක්මා රෝග අතර සම්බන්ධතාවක් මිස, ප්‍රමාද වී ආහාර ගැනීමම එම රෝගවලට සෘජුවම හේතු වන බව තහවුරු කිරීමක් නොවෙයි.

MASLD කියන්නේ මොනවාද?

MASLD යනු Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease යන රෝග නාමයේ කෙටි යෙදුමයි. මෙහිදී අක්මාව තුළ අධික ලෙස මේදය තැන්පත් වන අතර, එය පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ අවදානම් සාධක සමඟ බැඳී පවතිනවා.

මෙම රෝගය ඇති ඇතැම් පුද්ගලයන්ට මුල් අවධියේදී පැහැදිලි රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්විය හැකියි. එහෙත් සමහර අවස්ථාවලදී රෝගය උත්සන්න වී අක්මාවේ ප්‍රදාහය, කැළැල් පටක ඇතිවීම සහ අවසානයේ සිරෝසිස් දක්වා වර්ධනය වීමට පුළුවන්. සිරෝසිස් යනු අක්මාවේ සාමාන්‍ය පටක කැළැල් පටක බවට පත්වීමෙන් අක්මාවේ ක්‍රියාකාරිත්වයට බාධා ඇති කරන බරපතළ තත්ත්වයක්.

උදෑසන ආහාරය මඟහැරීමත් බලපානවාද?

මෙම පර්යේෂණයේදී උදෑසන ආහාරය මඟහැරීම සහ දිනපතා ආහාර ගන්නා වාර ගණනේ වෙනස්කම් පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කර තිබෙනවා. මුල් විශ්ලේෂණවලදී මෙම පුරුදු හා අක්මා රෝග අතර සම්බන්ධතා දක්නට ලැබුණත්, වයස සහ වෙනත් සෞඛ්‍ය හා ජීවන රටා සාධක සැලකිල්ලට ගත් පසු එම සම්බන්ධතා සංඛ්‍යානමය වශයෙන් සැලකිය යුතු මට්ටමක නොපැවතුණා. ඒ අනුව මෙම අධ්‍යයනයේදී වඩාත් පැහැදිලිව අවධානයට ලක්ව ඇත්තේ රාත්‍රියේ ප්‍රමාද වී ආහාර ගැනීමයි.

එහෙනම් අපි කළ යුත්තේ කුමක්ද?

රාත්‍රියේ එක් වරක් ආහාර ගැනීමෙන් ඔබට අක්මා රෝගයක් ඇති වන බව මේ පර්යේෂණයෙන් අදහස් වන්නේ නැහැ. එහෙත් නිතරම රාත්‍රියේ ප්‍රමාද වී ආහාර ගැනීම ඔබේ පුරුද්දක් නම්, ඔබේ ආහාර රටාව පිළිබඳව නැවත සිතා බැලීම වටිනවා. හැකි සෑම විටම රාත්‍රී ආහාරය නින්දට ඉතා ආසන්න වේලාවක නොගෙන, කලින් ලබාගැනීමට උත්සාහ කරන්න.

දිනපතා ආහාර ගන්නා වේලාවන් හැකි තරම් ස්ථාවරව පවත්වා ගන්න. සීනි සහිත බීම, අධික කැලරි සහිත කෙටි ආහාර සහ අනවශ්‍ය රාත්‍රී ආහාර ගැනීම සීමා කරන්න. සමබර ආහාර වේලක් ලබාගනිමින් නිතිපතා ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන්න. අක්මා රෝග සඳහා අවදානම් සාධක තිබේ නම් හෝ ඒ පිළිබඳ සැකයක් ඇත්නම් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න.

අවසානයේ මතක තබාගත යුතු දේ මෙයයි. නිරෝගී ජීවිතයක් පවත්වා ගැනීමට අප ගන්නා ආහාරයේ ගුණාත්මකභාවය පමණක් නොව, අප ආහාර ගන්නා වේලාව සහ සමස්ත ජීවන රටාව ද වැදගත් විය හැකියි. රාත්‍රියේ බඩගින්නට යමක් කෑම ඔබේ පුරුද්දක් නම්, ඒ පුරුද්ද ගැන අවධානය යොමු කිරීම ඔබේ දිගුකාලීන සෞඛ්‍යයට වැදගත් පියවරක් විය හැකියි.

අශන්ති වරුණසූරිය