ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලන ආයතනය (NOAA) සහ ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) අනතුරු අඟවන පරිදි, 2026 මැද භාගයේ සිට 2027 මුල් භාගය දක්වා ලෝකයට "සුපිරි එල් නිනෝ"තත්ත්වයකට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකිය.

සුපිරි එල් නිනෝ යනු කුමක්ද?

සාමාන්‍යයෙන් පැසිෆික් සාගරයේ ජල උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම නිසා ගෝලීය කාලගුණ රටා විකෘති වීම එල් නිනෝ තත්ත්වය ලෙස හැඳින්වේ. සාගර ජල උෂ්ණත්වය අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ යාම හේතුවෙන් මෙය "සුපිරි" තත්ත්වයක් දක්වා වර්ධනය විය හැකි අතර, මෙහිදී ලොව පුරා දැඩි නියඟ, අධික උෂ්ණත්වය මෙන්ම ඇතැම් ස්ථානවලට ගංවතුර වැනි ආන්තික කාලගුණික තත්ත්වයන් ඇති වේ.

 ශ්‍රී ලංකාවට ඇතිවිය හැකි බලපෑම්

මෑතකදී ශ්‍රී ලංකාව අත්විඳි අධික වර්ෂාව (ලා නිනා තත්ත්වය) සහ ඉදිරියේදී පැමිණීමට නියමිත දැඩි නියඟය අතර ඇතිවන සීඝ්‍ර වෙනස දේශගුණ විද්‍යාඥයින් "කාලගුණික කස පහර" (Weather Whiplash) ලෙස හඳුන්වයි. මින් අප රටට ප්‍රධාන අභියෝග කිහිපයක් එල්ල විය හැකිය:

* ජල හිඟය: වර්ෂාපතනය අඩුවීම හේතුවෙන් පානීය ජල හිඟයක් සහ භූගත ජල මට්ටම් පහත වැටීමක් සිදුවිය හැක.
* කෘෂිකර්මාන්තය කඩා වැටීම: දිගු වියළි කාලගුණය හේතුවෙන් බෝග අස්වැන්න අඩුවී ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාම.
* බලශක්ති අර්බුද: ජලාශවල ජල මට්ටම අඩුවීම නිසා ජල විදුලි උත්පාදනය දැඩි පීඩනයකට ලක්වීම.

අප ගත යුතු කඩිනම් ක්‍රියාමාර්ග

වාසනාවකට මෙන්, මෑතකදී ලැබුණු වර්ෂාපතනය හේතුවෙන් මේ වනවිට මෙරට බොහෝ ජලාශ පිරී පවතී. අනාගත අර්බුදයෙන් බේරීම සඳහා මෙම වාසිදායක තත්ත්වය නිසි ලෙස කළමනාකරණය කරගත යුතුය:

1. ජල සංරක්ෂණය ප්‍රමුඛ කිරීම: ජලාශවල ජලය, විදුලි උත්පාදනයට වඩා පානීය හා කෘෂිකාර්මික අත්‍යවශ්‍යතා සඳහා ප්‍රමුඛත්වය දී සුරැකිය යුතුය.
2. දේශගුණ හිතකාමී කෘෂිකර්මාන්තය: නියඟයට ඔරොත්තු දෙන කෙටිකාලීන බෝග ප්‍රභේද සහ කාර්යක්ෂම වාරි ක්‍රම භාවිතයට ගොවීන් උනන්දු කළ යුතුය.
3. මහජනතාව දැනුවත් කිරීම: නිවාස, කර්මාන්ත සහ ආයතන තුළ ජලය අපතේ යාම අවම කිරීමට ජනතාව වහාම ක්‍රියාත්මක විය යුතුය. අද ඉතිරි කරන සෑම ජල බිඳක්ම හෙට දවසේ ජීවය සුරකිනු ඇත.
4. ආයතනික සම්බන්ධීකරණය: කාලගුණ, වාරිමාර්ග, විදුලිබල, ජල සම්පාදන සහ ආපදා කළමනාකරණ යන සියලු ආයතන එක්ව පෙර සූදානම් සැලසුම් සකස් කළ යුතුය.

අපට එල් නිනෝ තත්ත්වයක් පැමිණීම වැළැක්විය නොහැකි වුවද, විද්‍යාත්මක සැලසුම්කරණය සහ නිසි ජල කළමනාකරණය මගින් එහි හානිය අවම කරගත හැකිය. අර්බුදයක් පැමිණි පසු ඊට මුහුණ දෙනවාට වඩා, පෙර සූදානම් වීම සෑම විටම අඩු වියදම් සහිතය. අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා දැනටමත් නිකුත් වී ඇති බැවින්, සුදානම් වීමට සුදුසුම කාලය මෙයයි.

*(මෙම ලිපිය කෘෂිකාර්මික සහ ජල කළමනාකරණ විශේෂඥයකු විසින් 2026 ජුනි 4 දින Daily FT පුවත්පතට සපයන ලද අදහස් ඇසුරින් ඉදිරිපත් කර ඇත.)*

සටහන- අංජු බණ්ඩාර 
ලංකාදීප පුවත්පත ඇසුරෙන්