මීට වසර 1,200කට පමණ පෙර, අයර්ලන්තයේ හුදෙකලා ආරාමයක ජීවත් වූ භික්ෂූන් පිරිසක් ලෝකයේ අතිවිශිෂ්ටම අත්පිටපතක් නිර්මාණය කිරීමට සමත් වී ඇත. අද එය "බුක් ඔෆ් කෙල්ස්" (Book of Kells) ලෙස ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ පොතකි.

මෙය සාමාන්‍ය පොතක් නොවේ. එය ක්‍රිස්තියානි ශුභාරංචි හතර ලතින් භාෂාවෙන් ලියා ඇති අත්පිටපතකි. නමුත් එය ලොව ප්‍රසිද්ධ වන්නේ එහි ඇති අලංකාර චිත්‍ර, සෙල්ටික් රටා, සතුන්ගේ රූප සහ අති සුන්දර අකුරු නිසාය. සෑම පිටුවක්ම කලා කෘතියක් ලෙස සැලකේ.

එම කාලයේ භික්ෂූන් ජීවත් වූයේ ගල්වලින් තැනූ කුඩා පැල්පත්වලය. දැඩි සීතල, සුළං සහ වැසි මැද ඔවුන් වසර ගණනාවක් කැපවීමෙන් මෙම අත්පිටපත සකස් කළහ. පොතේ පිටු 680ක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා වස්සන් 185කගේ සමෙන් සකස් කළ විශේෂ පත්‍ර (Vellum) භාවිත කර තිබුණි.

නමුත් මෙම පොතේ කතාව නිර්මාණයෙන් පමණක් අවසන් වී නැත. 9 වැනි සියවසේදී වයිකින්ග් සොරුන්ගේ ප්‍රහාරවලින් බේරීමට භික්ෂූන් මෙම අගනා පොත මුහුද හරහා රැගෙන පලා ගියහ. පසුව ක්‍රි.ව. 1006දී එය සොරකම් කළද, මාස කිහිපයකට පසු පස යට වළලා තිබියදී නැවත සොයාගැනීමට හැකි විය. එහි වටිනා මැණික් කවරය අතුරුදන් වී තිබුණද, පොතේ බොහෝ පිටු ආරක්ෂා වී තිබුණි.

අද වන විට Book of Kells යනු මධ්‍යකාලීන යුරෝපයේ බිහි වූ විශිෂ්ටතම කලා කෘතිවලින් එකක් ලෙස සැලකේ. එය අයර්ලන්තයේ ජාතික උරුමයක් පමණක් නොව, වසර 1,200කට පෙර මිනිසුන්ගේ කැපවීම, ඇදහිල්ල සහ අසමසම කලා හැකියාව පිළිබඳ ජීවමාන සාක්ෂියක්ද වේ.

අශන්ති වරුණසූරිය