හෘද රෝග ලොව පුරා බරපතළ සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් බවට පත්ව තිබේ. අධි රුධිර පීඩනය, හෘදයාබාධ සහ ආඝාතය ඇතුළු හෘද වාහිනී ආශ්‍රිත රෝග හේතුවෙන් වසරකට මිලියන ගණනකගේ ජීවිත අහිමි වේ. සෞඛ්‍යයට අහිතකර ආහාර රටා, අධික ලුණු හා මේද පරිභෝජනය, ස්ථූලතාව සහ ව්‍යායාම අඩුවීම මෙම රෝග අවදානම ඉහළ නංවන ප්‍රධාන සාධක ලෙස සැලකේ.

මේ අතර, හෘද සෞඛ්‍යය රැකගැනීම සඳහා උපකාරී විය හැකි ආහාරයක් ලෙස සුදුළූණු පිළිබඳවද විද්‍යාඥයන්ගේ අවධානය යොමුව තිබේ. විශේෂයෙන්ම එහි අඩංගු සංයෝග රුධිර පීඩනය සහ කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම පාලනය කිරීමට දායක විය හැකි බව පර්යේෂණ කිහිපයකින් යෝජනා කර ඇත.

සුදුළූණු හෘදයට හිතකර වන්නේ ඇයි?

සුදුළූණු තලා හෝ කපා ගත් විට එහි ඇති ඇලීන් (Alliin) නමැති සංයෝගයෙන් ඇලිසින් (Allicin) නමැති ජෛව ක්‍රියාකාරී සංයෝගය නිපදවේ. සුදුළූණු සඳහා ආවේණික තද සුවඳ සහ රසයටද මෙම සංයෝගය දායක වේ.

ඇලිසින් ඇතුළු සුදුළූණුවල පවතින සංයෝග රුධිර නාලවල ක්‍රියාකාරීත්වයට බලපෑම් කළ හැකි බව පර්යේෂණවලින් පෙන්වා දී තිබේ. රුධිර නාල ලිහිල් වීමට උපකාරී වීමෙන් රුධිර පීඩනය අඩු කිරීමට දායක විය හැකි අතර, නරක කොලෙස්ටරෝල් ලෙස හැඳින්වෙන LDL කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම සහ රුධිරයේ ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ් මේද මට්ටම අඩු කිරීමටද යම් සහායක් ලැබිය හැකිය.

LDL කොලෙස්ටරෝල් ධමනි බිත්තිවල තැන්පත් වීමෙන් රුධිර නාල පටු විය හැකිය. එමඟින් හෘදයාබාධ හා ආඝාතය ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ යා හැකිය.

සුදුළූණු පෙතිවලින්ද එම ප්‍රතිලාභ ලැබෙනවාද?

අද වන විට සුදුළූණු පෙති, කැප්සියුල සහ කුඩු ආකාරයේ අතිරේක නිෂ්පාදන වෙළෙඳපොළේ දක්නට ලැබේ. ඒවායේ වාසිය වන්නේ සාමාන්‍ය සුදුළූණුවල තද සුවඳ හා රසය නොමැති හෝ අඩු වීම සහ පහසුවෙන් භාවිත කළ හැකි වීමයි.

2018 වසරේ පළ වූ අධ්‍යයනයකින් සුදුළූණු අතිරේකවල අඩංගු ඇලිසින් ශරීරයට අවශෝෂණය වන ප්‍රමාණය නිෂ්පාදනය අනුව සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් විය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත.

එසේම, 2016 වසරේ *Integrated Blood Pressure Control* සඟරාවේ පළ වූ අධ්‍යයනයකදී සති 12ක් පුරා වයස්ගත සුදුළූණු සාරය (Aged Garlic Extract) ලබාගත් පුද්ගලයන්ගේ රුධිර පීඩනය සහ ධමනිවල තද බව සම්බන්ධයෙන් යහපත් වෙනස්කම් වාර්තා කර තිබේ.

2024 වසරේ අධ්‍යයනයකින්ද වයස්ගත සුදුළූණු සාරය භාවිත කිරීමෙන් සති 12කට පසු රුධිර පීඩනය අඩු වීමක් නිරීක්ෂණය කර ඇත. තවද, 2026 වසරේ අධ්‍යයන 108ක් ඇතුළත් කළ විශ්ලේෂණයකින් සාමාන්‍ය සුදුළූණු සහ සුදුළූණු අතිරේක භාවිතය LDL කොලෙස්ටරෝල්, රුධිර පීඩනය සහ ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ් මට්ටම් කෙරෙහි යහපත් බලපෑම් ඇති කළ හැකි බව වාර්තා කර ඇත.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රතිඵල මඟින් සුදුළූණු භාවිතයෙන් හෘදයාබාධ හෝ ආඝාතය ඇතිවීම නිශ්චිතවම වළක්වාගත හැකි බව තහවුරු නොවේ. දිගුකාලීන ප්‍රතිලාභ පිළිබඳ සාක්ෂි තවදුරටත් අවශ්‍ය වේ.

සුදුළූණු භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු

සුදුළූණු ස්වභාවික ආහාරයක් වුවද සෑම පුද්ගලයකුටම එකසේ ගැළපෙන්නේ නැත. ඇතැම් පුද්ගලයන්ට එය ආහාරයට ගැනීමෙන් උදරයේ වේදනාව, බඩ පිපීම, ඔක්කාරය සහ අම්ල ප්‍රතිවාහය වැනි අපහසුතා ඇති විය හැකිය.

විශේෂයෙන්ම කුපිත වූ අන්ත්‍ර සහලක්ෂණය (IBS) ඇති පුද්ගලයන්ට සුදුළූණුවල අඩංගු ඇතැම් කාබෝහයිඩ්‍රේට දිරවීමේදී අපහසුතා ඇති විය හැකිය.

එසේම, සුදුළූණු සහ එහි අතිරේක රුධිර කැටි ගැසීමේ ක්‍රියාවලියට බලපෑම් කළ හැකි බැවින් රුධිරය කැටි ගැසීම වැළැක්වීමේ ඖෂධ භාවිත කරන පුද්ගලයන් සහ ශල්‍යකර්මයකට සූදානම් වන අය වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගත යුතුය.

සුදුළූණු අතිරේක නිෂ්පාදනවල සංයුතිය හා ක්‍රියාකාරී සංයෝග ප්‍රමාණයද එකිනෙකට වෙනස් විය හැකිය. එබැවින් ඒවා භාවිත කිරීමට පෙර වෛද්‍යවරයකු හෝ සුදුසුකම් ලත් සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයකුගෙන් උපදෙස් ලබාගැනීම වැදගත්ය.

හෘද සෞඛ්‍යයට වඩාත් වැදගත් වන්නේ කුමක්ද?

සුදුළූණු ආහාරයට එක්කර ගැනීම සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර රටාවක කොටසක් විය හැකිය. එහෙත් හෘද රෝග අවදානම අඩු කරගැනීම සඳහා සුදුළූණු පමණක් මත රඳා සිටීම සුදුසු නොවේ.

එළවළු, පලතුරු, සම්පූර්ණ ධාන්‍ය සහ සුදුසු ප්‍රෝටීන් ප්‍රභව ඇතුළත් සමබර ආහාර වේලක් ගැනීම, ලුණු හා අධික මේද පරිභෝජනය සීමා කිරීම, නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම, දුම්පානයෙන් වැළකීම සහ රුධිර පීඩනය හා කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම් පරීක්ෂා කරගැනීම හෘද සෞඛ්‍යය රැකගැනීමට වැදගත් වේ.

මතක තබාගන්න -  සුදුළූණු හෘද සෞඛ්‍යයට යම් ප්‍රතිලාභ ලබාදිය හැකි නමුත් එය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා ආදේශකයක් නොවේ. දැනට ලබාගන්නා ඖෂධ වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව නතර නොකළ යුතුය

අශන්ති වරුණසූරිය