අපේ රටේ විතරක් නෙමෙයි, ලෝකය පුරාම දැන් මස් මාංශ අනුබවයෙන් තොරව ශාකසාර (Vegetarian) ආහාරවලට යොමු වෙන පිරිස වේගයෙන් වැඩි වෙනවා. ඉතින් ඒ විදිහට නිවැරදි පෝෂණයත් එක්ක රසම රස කෑමක් වේලකට එකතු කරගන්න බලන ඔබට කියාපු කෑමක් තමයි ‘ෆලාෆල්’ (Falafel) කියන්නේ.

මෑතකදී සමාජ මාධ්‍යයේ බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට ලක්වුණු මේ අපූරු කෑම වර්ගය ගැන ඔබ නොදන්නා විස්තර රාශියක් අද අපි ඔබ වෙත අරන් එනවා.

1. ෆලාෆල් (Falafel) කියන්නේ මොන වගේ කෑමක්ද?

ෆලාෆල් කියන්නේ තම්බපු නැති, රැයක් පෙඟෙන්න හැරපු කඩල (Chickpeas) හෝ බෝංචි වර්ග, සුදුලූනු, ළූනු, කොත්තමල්ලි කොළ,  parsley සහ විවිධ අමුද්‍රව්‍ය එකතු කරලා හොඳින් අඹරා කුඩා බෝල හෝ පෙති (Patties) ආකාරයට සාදා ගැඹුරු තෙලේ බැදගන්නා රසවත් කෑමක්. පිටතින් කරස් ගාන (Crispy) ස්වභාවයක් සහ ඇතුළතින් මෘදු (Soft) ස්වභාවයක් තිබීම මෙහි විශේෂත්වයයි.

2. මේක ආරම්භ වුණේ කොහෙන්ද? කවුද මේවා කන්නේ?

ෆලාෆල්වල අයිතිය සම්බන්ධයෙන් විවිධ මත තිබුණත්, බොහෝ ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරන්නේ මෙහි ආරම්භය ඊජිප්තුවෙන් (Egypt) සිදු වූ බවයි. ඊජිප්තුවේ කොප්ටික් කිතුනුවන් (Coptic Christians) උපවාස සමයන්හිදී මස් වෙනුවට භාවිත කළ කෑමක් ලෙස මෙය ආරම්භ වී ඇත.

පසුව මෙය ඉශ්‍රායලය, ලෙබනනය, සිරියාව, පලස්තීනය, ජෝර්දානය වැනි මුළු මධ්‍යම පෙරදිග කලාපය පුරාම පැතිර ගියා. අද වන විට ඉශ්‍රායලය ඇතුළු බොහෝ මධ්‍යම පෙරදිග රටවල ජාතික ආහාරයක් ලෙසත්, ලෝකය පුරාම ජනප්‍රිය 'Street Food' එකක් ලෙසත් ෆලාෆල් හඳුන්වන්න පුළුවන්.

3. ෆලාෆල්වල ඇති සෞඛ්‍යමය වාසි (Benefits)

ඉහළ ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය: කඩල මූලික කරගෙන සාදන බැවින් ශාකසාර ආහාර ගන්නා අයට මස් වලින් ලැබෙන ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය ලබාගැනීමට හොඳම ආදේශකයකි.

තන්තු (Fiber) බහුලයි: ආහාර ජීරණය පහසු කරන අතර බඩපිරුණු ස්වභාවයක් වැඩිවේලාවක් පවත්වා ගනී.

තෙල් සහ කොලෙස්ටරෝල් අඩු කරගත හැක: ගැඹුරු තෙලේ බදිනවා වෙනුවට Air Fryer එකක් භාවිතයෙන් හෝ Oven එකක Frying / Baking කිරීමෙන් ඉතා අඩු කැලරි ප්‍රමාණයකින් සාදාගත හැක.

විටමින් සහ ඛනිජ ලවණ: සුදුලූනු, කොත්තමල්ලි කොළ සහ විවිධ මිරිස් වර්ග එකතු කරන බැවින් ප්‍රතිශක්තිකරණයට ඉතා හොඳයි.

4. සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු (Bad / Cons)

තෙල් ප්‍රමාණය: ගැඹුරු තෙලේ බදින නිසා වැඩිපුර ආහාරයට ගැනීමෙන් කැලරි ප්‍රමාණය සහ තෙල් ශරීරයට එකතු විය හැක.

බඩ පිපීම (Bloating): කඩල අධික ලෙස අඩංගු වන නිසා ඇතැම් අයට බඩේ ගෑස් හෝ බඩ පිපීමේ ස්වභාවයක් ඇතිවිය හැක.

5. ලංකාවේ අපේ අය මේකේ රසට ආස වෙයිද?

අනිවාර්යයෙන්ම ඔව්! ශ්‍රී ලාංකිකයන් කියන්නේ තෙලෙන් බැදපු, තුනපහ සහ සුදුලූනු රස පිරුණු කෑමවලට ගොඩක් කැමති පිරිසක්. ෆලාෆල්වල ඇති කරස් ගාන ස්වභාවය සහ මධ්‍යම පෙරදිග තුනපහ රසය ලංකාවේ අයට ඉතා ඉක්මනින් ඇල්ලුම් කරගන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම සෝස් එකක් හෝ සැලඩ් එකක් එක්ක කද්දී මෙහි රස තවත් වැඩි වෙනවා.

6. ලංකාවේ මොන වගේ කෑමකටද මේක සමාන වෙන්නේ?

ලංකාවේ අපිට වඩාත්ම හුරුපුරුදු ‘පරිප්පු වඩේ’ (Masala Vadai) හෝ ‘කඩල වඩේ’ වලට ෆලාෆල් ඉතා සමානයි.

වෙනස: අපේ වඩේ හදන්නේ පරිප්පු හෝ කඩල රළු ලෙස අඹරලා වෙන අතර, ෆලාෆල් හදන්නේ කඩල සමඟ හරිත කොළ වර්ග (ප parsley, කොත්තමල්ලි කොළ) එකතු කරලා වඩාත් සුවඳවත් සහ මෘදු ලෙස අඹරලයි.

ඔබත් මස් මාංශවලින් තොරව වෙනස්ම විදිහක රසවත් කෑමක් ගෙදරදී හදලා බලන්න ආස නම්, ඊළඟ වතාවේ කඩල වලින් මේ රසවත් ‘ෆලාෆල්’ හදලා බලන්න අමතක කරන්න එපා!

සටහන - කසුනි විජේසිංහ