හදිසියේ වැටිලා, උකුල් ඇට බිඳීමක්

82 හැවිරිදි වියේ පසු වූ ඇය උදෑසන නාන කාමරයට යාම සඳහා ඇඳෙන් බැසීමට උත්සාහ කිරීමේදී ඇද වැටුණාය. ඉන්පසු ඇයට තම පාදය සෙලවීමට හෝ තනිවම නැගිටීමට නොහැකි විය.

හදිසි ප්‍රතිකාර ඒකකයේදී ඇයට වැළඳී ඇත්තේ කලවා අස්ථි ගෙල බිඳීමක් (femoral neck fracture) හෙවත් කලවා අස්ථිය ශ්‍රෝණියට (උකුලට) සම්බන්ධ වන සන්ධියේ ඇති වූ බිඳීමක් බව තහවුරු විය. ඔස්ටියෝපොරෝසිස් (Osteoporosis) රෝගය නිසා දුර්වල වී තිබූ ඇගේ අස්ථිවලට එම සුළු ඇද වැටීමේ කම්පනය පවා දරා ගැනීමට නොහැකි විය.

වේදනාව සහ අධික තෙහෙට්ටුව නිසා ඇය ඇඳෙන් නැගිටීමට පවා දැඩි වෙහෙසක් දැරීමට සිදු විය. ඇය වැඩි කාලයක් ඇඳට වී සිටීමත් සමඟ ඇගේ කලවා සහ උකුල් ප්‍රදේශයේ මාංශ පේශි පැහැදිලිවම ක්ෂය වී දුර්වල වන්නට විය. නොබෝ දිනකින් ඇයට උණ සහ කැස්ස වැළඳුණු අතර, වෛද්‍ය පරීක්ෂණවලින් හෙළි වූයේ ඇයට නියුමෝනියාව වැළඳී ඇති බවයි. එක් පාදයක සිදු වූ අස්ථි බිඳීමක් නිසා දීර්ඝ කාලයක් ඇඳට වී සිටීමට සිදුවීමෙන් ශරීරයේ ප්‍රතිශක්තිය දුර්වල වී, අවසානයේ ජීවිතයට පවා තර්ජනයක් වන නියුමෝනියා තත්ත්වයක් දක්වා එය වර්ධනය වී තිබුණි.

වැඩිහිටියන්ගේ උකුල් ඇට බිඳීමකින් පසු දක්නට ලැබෙන මෙම තත්ත්වය, ආඝාතය (Stroke) වැළඳීමකට බෙහෙවින් සමානය. ආඝාතයේදී ශරීරයේ එක් පැත්තක් හදිසියේම අප්‍රාණික වී රෝගියාට ඇවිදීමට හෝ ඇඳෙන් නැගිටීමට නොහැකි වේ. ශරීරයේ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩුවීම නිසා මාංශ පේශි දුර්වල වී සන්ධි තද වීමට පටන් ගනී. ගිලීමේ අපහසුතා ඇති වුවහොත්, ආහාර හෝ දියර පෙනහළු තුළට යාමෙන් ඇතිවන නියුමෝනියා (Aspiration pneumonia) තත්ත්වය පවා ඇති විය හැකිය.

උකුල් ඇට බිඳීම් සහ ආඝාතය අතර බොහෝ සමානකම් පවතී.

  • මේ දෙකම හදිසියේම ඇති වේ.
  • පුද්ගලයාගේ සංචලනය (ඇවිදීමේ හැකියාව) අහිමි කරයි.
  • දීර්ඝ කාලයක් ඇඳට වී සිටීමට සිදුවීම නිසා මාංශ පේශි සහ සමස්ත ශරීර සෞඛ්‍යය පිරිහීමට ලක් කරයි.
  • නියුමෝනියාව වැනි මාරාන්තික සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානමක් දෙකෙහිම පවතී.

අධි-වයස්ගත සමාජ ප්‍රතිපත්ති (super-aging society policies) පිළිබඳ පුරෝගාමියෙකු වන ජපානයේ, ඔස්ටියෝපොරෝසිස් නිසා සිදුවන අස්ථි බිඳීම් හඳුන්වනු ලබන්නේ "බෝන් ස්ට්‍රෝක්" (Bone stroke) යනුවෙනි. එහි වචනාර්ථය "අස්ථිවල ඇතිවන ආඝාතය" යන්නයි.

මෙමඟින් සමාජයේ පවතින වැරදි ආකල්පයක් ඉස්මතු කරයි; එනම් සාමාන්‍ය ආඝාත තත්ත්වයකට සෑම කෙනෙකුම බිය වුවද, ඔස්ටියෝපොරෝසිස් නිසා සිදුවන අස්ථි බිඳීම් මහලු වියේදී සිදුවන සාමාන්‍ය හදිසි අනතුරක් ලෙස පමණක් සලකා නොසලකා හැරීමයි.

දකුණු කොරියාවේ සෞඛ්‍ය රක්ෂණ සමාලෝචන සහ ඇගයීම් සේවාවේ (Health Insurance Review & Assessment Service) සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, 2025 වසරේදී ඔස්ටියෝපොරෝසිස් රෝගය ඇති නමුත් තවමත් අස්ථි බිඳීමකට ලක් නොවූ එනම් "බෝන් ස්ට්‍රෝක්" අවදානමේ සිටින පුද්ගලයින් මිලියන 1.31 කට අධික සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වී ඇත. 2010 වසරේ වාර්තා වූ 680,000 ක සංඛ්‍යාව හා සැසඳීමේදී මෙය දෙගුණයකට ආසන්න වැඩිවීමකි.

කොරියානු අස්ථි හා ඛනිජ පර්යේෂණ සංගමයේ (Korean Society for Bone and Mineral Research) *2023 ඔස්ටියෝපොරෝසිස් අස්ථි බිඳීම් කරුණු පත්‍රිකාවට* අනුව, වයස අවුරුදු 50 ට වැඩි දකුණු කොරියානුවන් 434,470 දෙනෙකු වාර්ෂිකව ඔස්ටියෝපොරෝසිස් අස්ථි බිඳීම්වලට ගොදුරු වේ. උකුල් ඇට බිඳීමකට ලක් වූ වැඩිහිටියන්ගෙන් 20% ක් පමණ වසරක් ඇතුළත මිය යන බවද සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි. "බෝන් ස්ට්‍රෝක්" යනු විධිමත් වෛද්‍ය වචනයක් නොවූවද, ඔස්ටියෝපොරෝසිස් අස්ථි බිඳීම්වල ඇති බරපතල අවදානම පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කිරීමට එය ඉතා ඵලදායී යෙදුමකි.

කොරියානු විශ්වවිද්‍යාලයේ ගුරෝ රෝහලේ (Korea University Guro Hospital) විකලාංග ශල්‍ය වෛද්‍ය අංශයේ මහාචාර්ය කිම් සැන්ග්-මින් (Kim Sang-min) මේ පිළිබඳව මෙසේ අදහස් දක්වයි.

"මහලු වියේදී ඇවිදීමේ හැකියාව සහ ස්වාධීනව ජීවත් වීම පවත්වා ගැනීම සඳහා උකුල් සන්ධිය ඉතා වැදගත් වේ. ශරීරයේ අභ්‍යන්තරයට වන්නට පිහිටා ඇති නිසා, උකුල් ප්‍රදේශයේ ඇතිවන වේදනාව නිශ්චිතවම හඳුනා ගැනීම බොහෝ විට අපහසුය; ඇතැම් විට එම වේදනාව තට්ටම්, කලවා හෝ දණහිස් දක්වා පැතිර යා හැකිය. ඉකිලි ප්‍රදේශයේ (groin area) දිගින් දිගටම පවතින අපහසුතාවයක් ඇත්නම්, උකුල් සන්ධියේ ආබාධයක් පිළිබඳව සැක කළ යුතු අතර එක්ස්-රේ (X-ray) වැනි මූලික පරීක්ෂණ සඳහා යොමු විය යුතුය."

ආඝාතය වළක්වා ගැනීම සඳහා රුධිර පීඩනය සහ කොලෙස්ටරෝල් පාලනය කරන්නා සේම, "බෝන් ස්ට්‍රෝක්" තත්ත්වයෙන් වැළකීමට අස්ථි සහ මාංශ පේශි සෞඛ්‍යයට ප්‍රමුඛත්වය දිය යුතුය. ඔස්ටියෝපොරෝසිස් ඇති බවට සැක කරන පුද්ගලයින් පළමුව අස්ථි ඝනත්ව පරීක්ෂණයකට (bone density test) යොමු වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ඔස්ටියෝපොරෝසිස් අස්ථි බිඳීම් හදිසියේ සිදු වුවද, අස්ථි දුර්වල වීම දශක ගණනාවක් පුරා ක්‍රමයෙන් සිදුවන්නකි. එබැවින් වයස අවුරුදු 50 ගණන්වල සිටම මෙය වළක්වා ගැනීමේ පියවර ආරම්භ කළ යුතුය. ප්‍රමාණවත් පරිදි කැල්සියම්, විටමින් D සහ ප්‍රෝටීන් ලබා ගැනීමත්, ඒ සමඟ නිතිපතා ශක්තිය වඩවන ව්‍යායාම (strength training) සහ සමබරතාවය රැකගැනීමේ ව්‍යායාමවල (balance exercises) නිරත වීමත් ඉතා වැදගත් වේ. එමෙන්ම නාන කාමරවල ලිස්සන සුළු බිම් මතුපිටවල් ඉවත් කිරීම සහ පය පැටලී වැටිය හැකි බාධක ඉවත් කිරීම වැනි ඇද වැටීම් වළක්වා ගැනීමේ (fall prevention) පියවර අනුගමනය කිරීම ද ජීවිත ආරක්ෂාව සඳහා අතිශයින්ම තීරණාත්මක වේ.

msn ඇසුරින් - අශන්ති වරුණසූරිය

තනි තනිව තමන්ගේ කොටස ඉටු කරනවා වෙනුවට සාමූහිකව තීන්දු තීරණ ගෙන කාල රාමුවක් තුළ ගැටලුවලට විසඳුම් ලබා දෙන්න Read Previous

තනි තනිව තමන්ගේ කොටස ඉටු කරනවා වෙනුවට සාමූහිකව තීන්දු තීරණ ගෙන කාල රාමුවක් තුළ ගැටලුවලට විසඳුම් ලබා දෙන්න

සැබෑ මව් සෙනෙහස ඉදිරියේ පරාජය වූ මැලිෆිසන්ට්ගේ බියකරු පෙනුම Read Next

සැබෑ මව් සෙනෙහස ඉදිරියේ පරාජය වූ මැලිෆිසන්ට්ගේ බියකරු පෙනුම

Realted Post

Leave a comment